Recensie | ‘Elf steden, 11 verhalen’ ten doop gehouden in kerk van Schettens

JOURE/SCHETTENS

In het jaar 2000 ging restauratieatelier ‘Frisian Colorists & Restorers’ van start, waarbij het zich vestigde in Blokhuispoort te Leeuwarden.

ambachtslieden uit de eenentwintigste eeuw -, die zich dagelijks bezighouden met het restaureren, boekbinden en inkleuren van oude (land)kaarten en antieke boeken, vonden dat het tijd werd om zichzelf en hun bedrijf eens te profileren. En hoe kan men dat beter doen dan zelf een boekwerk uit te brengen in de stijl van voorheen en op dezelfde wijze waarop onze verre voorvaderen een boek vervaardigden. Men was ervan overtuigd dat het boek moest refereren aan Friesland. Als snel was men er uit: Een boek met daarin elf historische verhalen dan wel mythen, die vergezeld moesten gaan van een ambachtelijke prent om zo de elf steden bij langs te gaan.

En aan wie moest het eerste boek dan wel uitgereikt worden? Na rijp beraad werd gekozen voor oud Commissaris van de Koningin Hans Wiegel. Als boekenliefhebber en representant van Friesland was hij hiervoor de juiste persoon. Op donderdag 22 november kon het boek hem overhandigd worden in het smûke kerkje van Schettens.

Een succesvolle restauratie

Het historische kerkje van Schettens, het afgelopen jaar zo vaak in het nieuws vanwege de ontdekking van een verborgen grafkelder met daarin het skelet van niemand minder dan Schelte van Aysma, ooit kolonel in het Staatse leger ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog, bleek de uitgelezen locatie. Henk Kroes, in 1986 ijsmeester van de Elfstedentocht, haalde tijdens de opening die gebeurtenis aan doordat prins Willem-Alexander, onder de schuilnaam W.A. van Buren, de tocht der tochten zou uitrijden. Een deelname, die Kroes op dat moment totaal onbekend was… Nadat Hans Wiegel zijn originele exemplaar - een ander origineel blijft op het Atelier - had ontvangen, ging hij in op de anekdote van Kroes . Vlak voor de tocht werd hij namelijk benaderd door de prins of deze wel bij hem mocht overnachten. Aldus geschiedde en op de vroege ochtend van de tocht zat de prins achter een bord met gebakken eieren en spek…

Susan van den Berg & Siebrand Doornkamp: ‘Elf steden, 11 verhalen’

Was de originele editie, die de heer Wiegel aangeboden werd exclusief: op handgeschept papier, met door een kroontjespen getekende prenten alsmede beginletters die overgezet op een drukplaat, met een Eickhoff-cilinderhandpers werden gedrukt, handmatig ingekleurd, handgebonden, en voorzien van schutbladen waarbij gras gebruikt werd uit de elf steden en met een met bladgoud opgehoogd titelblad, de publieke editie mag er ook zeker zijn!

De vormgeving en kleurenrijkdom van het origineel komt treffend over en het gemarmerde kaft versterkt die illusie zeker. De graspulpschutbladen zijn zo divers van tint, dat al snel de gedachte ontstaat dat het gras her en der in Friesland nergens zijn gelijke kent… Nadat studenten van de Faculteit Geschiedenis de historische verhalen hadden verzameld, beschreef Susan van den Berg deze op puntige wijze in het Nederlands. Vervolgens werd elk stadsverhaal eveneens door kenners van de regiotaal in het eigen Stadsfries vertaald. Beide versies staan bij de prachtige door Siebrand Doornkamp vervaardigde prenten, in een “klare lijnstijl”, die vervlogen eeuwen lijkt te doen herleven. Dat een keur aan medewerkers, waaronder vrijwilligers van Grafisch museum Joure, hulp heeft verleend om deze boekuitgave mogelijk te maken, moge duidelijk zijn. ‘Elf steden, 11verhalen’ is een prachtig (cadeau)boekje geworden voor zowel Friezen als niet-Friezen!

Tekst: Koos Schulte

Susan van den Berg & Siebrand Doornkamp: ‘Elf steden, 11 verhalen’. Frisian Restorers, Leeuwarden. Útjouwerij De Ryp Blauhús. ISBN 978 90 829468 0 2.