Waarom hulphond Frodo zo veel meer is dan een huisdier

WARNS - Onlangs werd in de bioscoop in Leeuwarden de documentaire ‘Buddy’ vertoond. Een film over zes personen met hun hulphond. Viervoeters die levensbepalend zijn. Oud-agent Patrick Zeelenberg (49) uit Warns was één van de bezoekers. Hij heeft ook zo’n hond, die zo veel meer is dan een huisdier. ,,Hij heeft mij gebracht waar ik nu sta. Ik zou nooit weer zonder willen.”

Rustig ligt Frodo in de hoek van de kantine van DogsWork. In het trainingscentrum voor therapiehonden doet Patrick Zeelenberg zijn verhaal, gesteund door de aanwezigheid van zijn ‘buddy’.

De oud-agent leidt aan Post Traumatisch Stress Syndroom (PTSS), opgelopen door zijn jaren bij de politie in Den Haag en omgeving. Een ,,aaneenschakeling aan incidenten” en ,,het gebrek aan nazorg” zijn volgens Zeelenberg de oorzaak van zijn klachten. ,,Ik ben best wel wat gewend, maar op een gegeven moment is het emmertje vol.”

In 2014 ging het niet langer. Hij werd afgekeurd. Een bovenkamer vol ellendige herinneringen had zich gevuld in de meer dan 25 dienstjaren die hij actief was. ,,Ik heb het lang opgekropt. Het is toch een mannencultuur..”

Gebroken nachten waren en zijn het gevolg. ,,Ik ben ‘s avonds en ‘s nachts heel onrustig. Ik slaap maar een paar uurtjes per nacht.”

Om de nare herinneringen te verdrijven ging hij obsessief sporten. ,,Soms wel zes uren per dag”, vertelt Zeelenberg. Nu is dat minder. ,,Maar ik moet nog wel eerst elke ochtend sporten om die onrust en irritatie kwijt te raken.”

De gevolgen van zijn klachten waren ook privé merkbaar. Zijn huwelijk liep na 27 jaar op de klippen. ,,PTSS bestond nog niet”, aldus de oud-agent. Zijn toenmalige vrouw was ook werkzaam bij de politie, maar ze konden zijn onrust niet verklaren.

Zeelenberg ging zelf op onderzoek en kwam uit bij de hulphonden. In zijn werkzame leven had hij al veel met de viervoeters te maken gehad. Zo zat hij meer dan dertien jaar bij de hondenbrigade van de politie (,,wij staan altijd vooraan als het misgaat”) en werkte hij landelijk met politiespeurhonden aan onder andere vermissingen. ‘Zijn’ honden verbleven dan ook altijd bij hem thuis, dus dat type gezelschap was hem niet vreemd.

De zoektocht bracht hem bij DogsWork in Warns. ,,Misschien is dit wat voor je”, zeiden ze tegen hem. Het soort hond (Poolse herder, lange grijze haren, dromerige ogen) was nogal anders dan het type waar hij mee werkte. ,,Wat moet ik met zo’n langharige marmot”, was Zeelenbergs eerste gedachte. Een nadere kennismaking leerde dat er meteen een goede klik was tussen mens en dier.

En, ook bijzonder, Zeelenberg is de enige in Nederland die zijn hulphond persoonlijk van de toenmalig politiechef Gerard Bouman kreeg. ,,Zou je willen dat ‘ie aan geschaft wordt?”, had de inmiddels overleden chef aan Zeelenberg gevraagd. Na een instemmend antwoord was zijn reactie: ,,Dan gaat dat geregeld worden.”

En zo is Frodo inmiddels vijf jaar bij Patrick. Een ogenschijnlijke simpele, maar levensveranderende relatie.,,Het neemt de klachten niet weg”, benadrukt hij. ,,Maar het haalt de scherpe kantjes er vanaf. Hij is mijn maatje. Onvoorwaardelijk. Hij ver- en beoordeelt niet en hij geeft structuur aan mijn dag.”

Want door de loyale viervoeter is Zeelenberg genoodzaakt op te staan, om maar iets te noemen. ,,Mijn nachten zijn vaak afgebroken, maar nu moet ik er uit. Door hem kan ik niet in bed blijven liggen. Veel mensen met PTSS raken in een isolement. Mensen begrijpen dat niet en het is misschien ook niet te begrijpen, maar een hond hoef je dat niet uit te leggen. Die voelt het aan.”

De gedachte ‘ik hoef niet meer wakker te worden’ is in zijn slechte dagen echt wel door zijn hoofd gegaan. Nu gaat het beter. ,,Dan staat ‘ie je aan te kijken met z’n grote ogen. Hij is heel speels. Dat maakt je vrolijk.”

En Frodo bleek meer dan een reddingsboei voor Zeelenberg. Er schuilt ook een heuse Cupido in de Poolse herder, want via het bedrijf heeft hij zijn huidige vriendin Maud -eigenaresse van DogsWork- leren kennen. ,,Zo kan het gaan. Er is voor mij een nieuw leven ontstaan.” De verhuizing vanuit Zuid-Holland naar Warns is daar een onderdeel van.

Op goeie dagen helpt Patrick zelfs mee in het bedrijf. Hij laat cursisten zien hoe ze met een hulphond door een supermarkt gaan. Normaal gesproken zijn viervoeters verboden bij de grootgrutters, maar voor hulphonden wordt een uitzondering gemaakt. Zeker bij de COOP in Stavoren, waar hij inmiddels een bekend gezicht is.

Zeelenberg legt uit hoe je met behulp van de hond rustig boodschappen kunt doen. Onverwachte prikkels en contact zijn voor hem namelijk bepaald niet wenselijk en dus positioneert hij Frodo zodanig dat andere supermarktbezoekers automatisch ruimte moeten geven.

Toch is het bepaald geen vanzelfsprekendheid en daar zit ‘m juist de crux volgens Zeelenberg. ,,Mensen beseffen niet dat ik niet voor niets een hond meeneem in de supermarkt. Dan moet ik het uitleggen en daardoor word ik juist onrustig. Gun mij die rust”, doet hij als oproep. ,,Het wordt wel meer bekend”, vult hij aan. ,,Dat is prettig. Mensen hebben er een beeld bij.”

Samenvattend besluit hij: ,,Ik had niet verwacht dat ‘t mij zo veel zou brengen. Hij staat op nummer één.”

Yme Gietema.