Eerste exemplaar dagboek Siet de Vries voor burgemeester Hayo Apotheker

PINGJUM/BOLSWARD - Het dagboek Sesi van Siet de Vries over de oorlogsjaren 1941-1945 verschijnt op 27 augustus. Het boek is geschreven door haar dochter Nynke Sietske de Vries.

Het eerste exemplaar van het dagboek de op 5 april 1920 in Pingjum geboren Siet de Vries wordt aangeboden aan burgemeester Hayo Apotheker. Ook spreken Rients Gratama en de zoon van Sesi. Sesi is de koosnaam voor Seakle, de oom van de zoon van De Vries, die naar Nederlands-Oost-Indië was vertrokken. Het boek wordt uitgegeven door Uitgeverij de Graaff en is vanaf 28 augustus te koop in de boekhandel. ,,Op 15 augustus is het 70 jaar geleden dat Japan zich overgaf en was het ‘eindelijk’, schreef mijn Mem, ‘vrede op de hele wereld’. Na de oorlog trouwde zij met Hidde de Vries, boer uit Koudehuizum in Witmarsum. Ik, Nynke Sietske, ben hun dochter”, zegt de dochter van De Vries. Tijdens de tweede wereldoorlog, in de periode van 13 juni 1941 tot en met 28 september 1945 schreef De Vries over wat zij meemaakte in de dorpsherberg van haar ouders in Pingjum. Zij was de jongste van het gezin, haar drie broers waren Seakle, Sipke en Jan. Op verzoek van haar oudste broer Seakle schreef Siet een dagboek. Na de oorlog schreef zij daarover: ‘Onze Seakle was met zijn vrouw Brandie naar Nederlands Oost-Indië verhuisd en toen de oorlog uitbrak, schreef Seakle in een van zijn laatste brieven: Siet, maak een dagboek, dan kunnen wij later lezen wat jullie in de oorlog hebben meegemaakt. Daar ben ik toen direct mee begonnen en in de herberg werden het dagelijkse leven, maar ook veel andere gebeurtenissen besproken; er was elke dag wel wat te beschrijven.’ ‘Ik had er wel plezier in. Toen het oorlogsgevaar dichterbij kwam en Pingjum in 1945 ook, als een van de laatste dorpen voor de Afsluitdijk, door soldaten bevolkt werd heb ik mijn dagboeken naar de boerderij van de ouders van mijn verloofde Hidde op Koudehuizum in Witmarsum gebracht. Daar waren ze, dacht ik, veiliger in de brandkast. Maar na de oorlog sloeg de bliksem in de boerderij van de buren. Die stond direct in brand. De wind was in de richting van het dorp en de vonken sloegen over op het rieten dak van de boerderij van Hidde’s ouders en die brandde ook als een vuurzee. Er was geen houden aan. Door de hitte zijn mijn dagboeken in de brandkast verschroeid. Gelukkig nog wel leesbaar.’

Groene schoolschriftjes

De Vries schreef bijna zeventien groene schoolschriftjes vol en in totaal 1049 blaadjes. ,,Ze had, zoals destijds werd onderwezen, een sierlijk handschrift en ze kon wat ze meemaakte goed verwoorden. Eerst in het Nederlands, maar nadat ze Friese les had gehad vanaf januari 1944 in het Fries. Ik heb ervoor gekozen om dat te vertalen. Mem schreef ergens: ‘Frysk skriuwe is folle eigener’. Ik heb daarom met opzet hier en daar een Friesisme laten staan”, zegt haar dochter. Nynke Sietske de Vries: ,,Ook Mem’s broer Seakle en zijn vrouw Brandie maakten aantekeningen in Indië, en na de bevrijding op 15 augustus 1945 schreef Brandie in verscheidene brieven over hun leven en tijdens de oorlog. In het dagboek vraagt Mem zich regelmatig af hoe het met hen gaat, en hoe ze graag iets van hen zou willen vernemen. In mijn boek heb ik passages uit de brieven van Seakle en Brandie opgenomen.” ,,Seakle, Brandie, Siet en ook omke Sipke hebben het van belang gevonden om te schrijven over het leven. Te schrijven om gebeurtenissen door te vertellen. Ook ik vind dat belangrijk”, zegt de auteur. In het boek zijn de aantekeningen gerangschikt naar een aantal thema’s en gecombineerd met brieven van Seakle en Brandie. Daardoor is een beeld ontstaan over die periode waarin de oorlog in alles voelbaar was en waar het gaat over goed en fout, maar ook over het gewone leven, het vermaak en het bezig zijn met de toekomst. De Vries: ,,Mem schreef ook over toneeluitvoeringen en feesten op de bovenzaal. Regelmatig was Geert Gratama, de vader van Rients, de ceremoniemeester en zat Rients, in de oorlog een jongen van 8 tot 13 jaar, in de zaal. Hij was erbij en heeft een voorwoord in mijn boek geschreven.”