Op missie naar de Dominicaanse Republiek voor gezonde monden

GREONTERP - Een groep van tien tandartsen en mondhygiënisten vertrekt zondag namens de stichting Bocas Sanas naar de Dominicaanse Republiek voor hulp en voorlichting. Agatha Rypma uit Greonterp is één van hen.

Het wordt voor Rypma, in het dagelijks leven werkzaam als mondhygiëniste bij Van Asperen in Bolsward, de vierde keer dat ze afreist naar het land in de Caribische Zee. Haar oog viel ruim vijf jaar geleden op een flyer van de stichting. Met name het preventieve sprak haar aan. ,,Ik wilde wel iets doen in het buitenland”, vertelt ze. ,,Vaak zie je bij noodhulp een lange rij voor de behandelkamer. Die rij wordt juist alleen maar langer. Als je dan weggaat is het probleem nog niet opgelost.”

Bocas Sanas (Spaans voor ‘gezonde monden’) richt zich juist op het voorkomen van klachten. Dat begon in 2008, toen de stichting werd opgericht. Voorzitster is de Dominicaanse Cristina Vasquez-Doorman. Zij werkt als tandarts in een kleine kliniek in het noorden van het land. Maimón, om precies te zijn.

In gesprek met de naastgelegen apotheker ontdekte ze dat er steeds meer kinderen waren met mondklachten. Het nabij gelegen schooltje was voor Vasquez dan ook een logisch startpunt voor de stichting.

Want wat doet Bocas Sanas? De stichting richt zich voornamelijk op preventieve zorg. Voorlichting en bewustwording. En het faciliteert zogenaamde poetsstations op scholen. Omdat het tandenpoetsen bij de kinderen thuis vaak simpelweg niet gedaan wordt. Eens per jaar komen vrijwilligers vanuit Nederland over om langs scholen te gaan en behandelingen uit te voeren.

,,Het is normaal gesproken niet leuk om naar de tandarts te gaan, maar ze zijn toch heel enthousiast”, vertelt Rypma. Het voorbereidende werk wordt uitgevoerd door lokale medewerkers. ,,Die kijken bij de kinderen in de mond en bepalen wie behandeld moeten worden.”

,,Het zijn intensieve dagen”, geeft Rypma toe. ,,De kinderen zijn het niet gewend, sommige gebitssituaties zijn heftiger dan wij gewend zijn en we moeten behandelen zonder stroom. Dat is heel primitief.”

Vullingen moeten bijvoorbeeld zelf gemaakt worden. ,,Dan mengen we een poeder met vloeistof en dan moeten we dat snel gieten, anders stolt het”, legt de mondhygiëniste uit. ,,En daarna moeten we alle materialen steriliseren. Dat doen we in snelkookpannen op een gaspit.”

Die werkwijze werd onlangs nog opgefrist tijdens een voorbereidingsdag, waar ook Spaanse woorden en zinnen geoefend werden. ,,Maar vaak is er een tolk bij, hoor”, zegt Rypma lachend. De intrinsieke motivatie bij de vrijwilligers is hoog. Immers: ze moeten twee weken vrij vragen van hun werk en ook de reis- en verblijfskosten zijn voor eigen rekening. Ze is dan ook het hele jaar bezig inkomsten voor de stichting te genereren. (Meer info op bocas-sanas.com)

Het lijkt allemaal simpel, maar de vanzelfsprekendheid van tandenpoetsen ontbreekt bij velen in de -arme- noordelijke regio van de Dominicaanse Republiek. Met gevolgen. ,,De kinderen eten minder, het schoolverzuim is hoger..”, noemt de mondhygiëniste als voorbeelden. ,,Het is altijd sluimerend aanwezig. Tandenpoetsen is heel simpel, maar het kan veel betekenen.”

Yme Gietema.