De buit van Bolsward: tekst en uitleg bij vondsten stadhuis

BOLSWARD - Wat is de buit van de opgravingen bij het stadhuis tot dusver? En wat is het verhaal er achter? Vrijdag en zaterdag werd tekst en uitleg gegeven.

Aan het einde van deze week zijn de werkzaamheden wel klaar, vermoedt gemeentelijk archeoloog Yvonne Boonstra. Reden genoeg om de met historie gevulde modderpoel open te stellen voor publiek. Zaterdag was een open dag, vrijdag gingen leerlingen van de Sint Maartenschool op bezoek.

Theun Varwijk, van archeologisch adviesbureau RAAP, staat met zijn bemodderde schoenen vlak naast een oud haventje met daarnaast een hunebed-achtige steen. Het is één van de bijzondere ontdekkingen. Hij wijst naar beneden. ,,Hier liep vroeger de oude gracht. Schepen konden hier laden en lossen. Ze konden aanleggen aan die steen, waar een ring aan zat”, zo legt hij uit.

Na een korte uitleg buiten, vertrekt de groep naar de ‘schatkamer’. Hier, in een ruimte van het stadhuis, liggen alle vondsten opgeborgen. Een ruimte waar voeten vegen zinloos is, waar overal moddersporen zichtbaar zijn, maar waar ook zorgvuldig gewerkt wordt. De kleinste ontdekkingen worden subtiel ontdaan van alle aarderesten, genummerd en opgeslagen.

Op de muur van het vertrek hangt een zij-aanzicht van de afgegraven grond. De onderzoekers hebben op plekken op bijna drie meter diepte gegraven en gespeurd. Varwijk vertelt over de opbouw van de grond, maar voor de kinderen is de tafel in het midden van de ruimte het meest interessant. Hier ligt een aantal ontdekkingen uitgestald.

,,Het is wel goed bewaard gebleven”, zegt één van de leerlingen. Hij heeft gelijk: er werd zelfs een eierschaal gevonden.

Verder een tegel met honderden jaren oude krassen. ,,Oude graffiti”, zo omschrijft Varwijk de moeilijk zichtbare letters.

,,Kijk, dit is een rib.” De archeoloog pakt één van de vele botten op. ,,Van een mens?”, klinkt het enigszins verbaasd vanuit het jeugdige publiek. ,,Nee, van een koe”, stelt Varwijk hen gerust. ,,Er zitten knaagspoortjes op. Hier heeft iemand lekker spare-ribs van gegeten.”

Ook geeft hij uitleg over de pijpjes die op tafel liggen. ,,Die komen over vanuit Amerika. Ze hebben hele kleine pijpenkopjes, omdat het vroeger erg duur was om te roken. Zo hoefde er minder tabak in.”

En op een beschilderd tegeltje is volgens Varwijk een spreekwoord zichtbaar. ,,Wat zien jullie hier?”, vraagt hij de groep. ,,Slakken”, geeft hij zelf het antwoord. ,,En je ziet iemand iets strooien. Op alle slakken zout leggen dus.”

Veel opgravingen liggen open en bloot op tafel. ,,Maar deze is heel bijzonder”, vertelt Varwijk als hij een mantelspeld -vermoedelijk zo’n zeven- tot achthonderd jaar oud- oppakt. ,,Die laat ik in het zakje zitten.”

De verborgen schatten moeten meer vertellen over de historie van Bolsward. ,,Over het oude centrum van Bolsward is nog maar weinig bekend”, zei Yvonne Boonstra daar eerder over. ,,We weten dat de stad is gebouwd op drie terpen, die onze voorouders maakten om het water op afstand te houden. Bolsward lag vroeger aan een oude zeearm, de Marneslenk.”

Tijdens het veldwerk werd al geconcludeerd dat de terp waarop het stadhuis gebouwd is ten minste duizend jaar oud is. Adviesbureau RAAP heeft na de opgravingen twee jaar de tijd om met een rapport te komen. ,,Want het werk is nog niet klaar als we hier klaar zijn”, besluit Boonstra, wijzend naar de opgraafplaats.

Na volgende week wordt de afgegraven parkeerplaats afgedekt met zand, maar binnenkort gaat de schop weer in de grond. Dan verrijst daar het Historisch Centrum Westergo. Vermoedelijk wordt hier een gedeelte van de vondsten tentoongesteld.