Ongewenste impasse voor vrijwilligers Mano a Mano

BOLSWARD Goededoelenhulp in coronatijd: het is geen gelukkige combinatie. Dat ervaart ook stichting Mano a Mano. Het doorgaan van de jaarlijkse trip om in februari twee weken lang huizen te bouwen in de Dominicaanse Republiek is nog verre van zeker.

De voorbereidingen zijn wel voorzichtig gestart, meldt voorzitter Johannes Holwerda uit Bolsward, maar tevens wordt rekening gehouden met uitstel van de reis. ,,Drie weken terug werd ik benaderd of we ook weer vliegtickets willen reserveren, maar we wachten sowieso september even af."

Het is een vreemd soort status quo waar de stichting zich in bevindt, juist nu hulp erg hard nodig lijkt. Een ongewenste impasse. Ook het land in het Caraïbisch gebied wordt niet gespaard door het coronavirus. Los van de besmettingen heeft dat ook daar een grote economische impact.

Voedselpakketten

Holwerda volgt de situatie in de Dominicaanse Republiek op afstand. ,,Er is wel wat aan de hand daar. In dit soort landen zijn veel dagloners, maar veel werk valt nu juist weg en dus hebben ze ook geen inkomen. En geen inkomen is geen eten", is de simpele maar trieste redenatie. ,,We hebben een partner in het gebied. Die heeft goed zicht op welke gezinnen eten nodig hebben." Begin juli werden nog voedselpakketten aan tweehonderd huishoudens uitgedeeld, mede door financiële steun van Mano a Mano.

Dat gebied waar hij over spreekt is Los Anones, een streek zo’n 100 kilometer ten westen van hoofdstad Santo Domingo. De groep die begin dit jaar vanuit Nederland afreisde, bleef de uitbraak van het virus net voor.

,,Eind februari kwamen we weer terug. Toen begon het wat te spelen", vertelt Holwerda, die naast voorzitter van de stichting ook projectleider is. ,,Als we een maand later waren gegaan, was het maar de vraag hoe we thuis waren gekomen." Nu kon de groep in twee weken tijd wel de beloofde tien huizen opbouwen, met behulp van de lokale bevolking en plaatselijke partners.

Holwerda startte de stichting zelf in 2011 samen met Gerry Botermans, eveneens uit Bolsward.

,,Ik kwam daarvoor al 25 jaar in de Dominicaanse Republiek. Hiervoor met World Servants, maar die stopten met hun projecten voor volwassenen." ‘Je laat ons toch niet in de steek?’, kreeg hij van de bevolking te horen. ,,Ik wilde eigenlijk niet nog een stichting oprichten, maar wat doe je dan? In goed overleg hebben we het doorgezet."

‘Hand in hand’

Het is het begin van Mano a Mano, vrij vertaald: hand in hand in het Spaans. Dat komt goed overeen met de visie van de stichting. ,,We willen ons op één gebied concentreren. Het voordeel daarvan is dat je de omgeving én de mensen kent. En je kunt controleren of de situatie ook echt verbetert."

Uitgangspunt van de stichting, die een christelijke insteek heeft, is het verbeteren van de leefomgeving van de lokale bevolking. Met de bouw van latrines en huizen wordt dit geconcretiseerd. En of dit resultaat heeft? ,,We hebben leiders van de gemeenschappen en mensen in de gezondheidszorg gevraagd wat voor impact het heeft. Het blijkt, zonder dat dit een groot onderzoek is, dat er minder mensen ziek zijn en dat de kindersterfte daalt."

De organisatie is klein en overzichtelijk. ,,Dat is een groot voordeel. Daardoor is er vertrouwen. Wij kunnen garanderen dat iedere euro die binnenkomt ten goede komt aan het project. Bovendien hebben we weinig tot geen kosten."

Eigen bijdrage

Zo betalen alle leden van de groep -er gaan maximaal 25 vrijwilligers mee- een vast bedrag voor hun vliegticket, eten en onderkomen. Ook gaat een deel van de inleg naar de huizenbouw. ,,We hebben ongeveer zestigduizend euro bouwkosten", weet Holwerda. Via donaties vanuit de kerken en andere gulle gevers is dit bedrag iedere keer nog op tafel gekomen. ,,We maken altijd een begroting voor acht huizen. In december denken we nog wel eens: misschien halen we het niet, maar in februari blijkt vaak dat we wel tien huizen kunnen bouwen."

Welke gezinnen een nieuw onderkomen krijgen, wordt overgelaten aan de lokale bevolking. Holwerda: ,,Wij zeggen tegen de gemeenschap: wij kiezen niet. Dat moeten jullie doen. Jullie moeten met een lijst komen met de tien ‘ergste’ gevallen en die lijst moet door de gemeenschap goedgekeurd worden. Op die manier wordt de keuze gedragen."

Het is ook om die reden, denkt de voorzitter, dat er nog nooit een huis verkocht is. Want ook die kans bestaat. ,,We hebben zo’n zeventig tot tachtig huizen gebouwd en ik heb het nog niet gemerkt. Het voordeel is ook dat als we terugkomen, we even bij de dorp langsgaan. En een huis is voor de mensen daar heel belangrijk."

Huisraad nageleverd

Onlangs werd nog een nazending geleverd met huisraad. Bedden, meubels en meer. ,,Als we er zijn kijken we ook altijd even hoe de inventaris er uitziet. Voor sommigen is het de eerste keer dat ze in een huis wonen. Ze komen vanuit een hutje, en hebben verder niks. Soms heeft een woning met zes mensen maar één bed", legt Holwerda uit. ,,Maar de spullen worden pas geleverd als wij weg zijn. We willen niet op een voetstuk geplaatst worden."

,,Wij zijn een christelijke organisatie", gaat de voorzitter verder. ,,Vanuit die identiteit bestaan we. Ik heb wel eens met iemand gesproken die zei: ‘zakelijk kan het helemaal niet wat jullie doen’, maar dan komt het dus ergens anders vandaan."

,,Het gaat niet om ons", zegt Holwerda meermaals. ,,Wij willen de christelijke identiteit uitdragen. Wij doen dit vanwege ons geloof en op deze manier kunnen we handen en voeten geven aan onze christelijke opdracht."

Respect voor geloof

Deelnemers hoeven overigens niet per se kerkelijk te zijn, maar moeten wel het respect op kunnen brengen voor het geloof van de rest van de groep. ,,We roken en drinken niet", noemt Holwerda als voorbeeld. ,,Christenen doen dat in die landen niet." Ook wordt veel over het geloof gesproken. Bij welke kerk de leden zijn aangesloten, is daarbij irrelevant. ,,Of je nou streng gereformeerd bent of bij de Pinkstergemeente hoort; die muren vallen weg. We hebben één doel."

De deelnemers komen uit het hele land. Met de moderne communicatiemiddelen van nu is het logischerwijs een stuk eenvoudiger om het thuisfront op de hoogte te houden van de ontwikkelingen vanuit de Dominicaanse Republiek. ,,Dat was vroeger wel anders. Dan ging je drie weken weg uit Bolsward, zonder telefoon. Ging er een fax naar Botermans Schoenen en die werd rondgebracht bij de ouders", haalt Holwerda herinneringen op vanuit de World Servants-periode.

Onzeker

Hoe het volgend jaar komt is dus nog onzeker. De optie om niet in februari maar in november te gaan, wordt overwogen. Dit gebeurde één keer eerder. Holwerda legt uit dat niet iedere periode geschikt is om af te reizen. ,,Van juli tot oktober is het bijvoorbeeld orkaanseizoen in het Caraïbisch gebied." En verder zijn er andere praktische redenen om niet in andere maanden te gaan. ,,Februari en november zijn prima maanden."

,,We hopen te gaan, maar wanneer? Het doemscenario is om een jaar over te slaan. Dat is voor ons niet erg, maar de mensen daar kijken uit naar onze komst."

Het zou voor Holwerda zelf echter wrang zijn. Hij heeft aangegeven dat de reis van 2021 zijn laatste wordt, evenals mede-bestuurslid Gerry Botermans. Inmiddels zijn twee potentiële opvolgers gevonden. ,,Er komt een moment dat het voor mij ophoudt. Ik wil niet met een rollator door de bergen lopen."

Yme Gietema.

‘Hulp blijft nodig’

In de meest recente nieuwsbrief drukt de stichting haar leden en andere belangstellenden nog meer eens op het hart: hulp blijft nodig. ‘Ook in de Dominicaanse Republiek worden grote aantallen besmettingen geconstateerd. De ziekenhuizen liggen overvol. Er is te weinig testcapaciteit en testen zijn lang niet voor iedereen beschikbaar. De maatregelen zijn na aanvankelijke versoepeling verscherpt en er is weer een avondklok ingesteld’, zo valt te lezen.

‘Helaas is ook in Los Anones en de omliggende dorpen vastgesteld dat er mensen besmet en ziek zijn. Ook Myrechi, de kleine vrouw die in de keuken helpt als we daar zijn, is ziek. De situatie in het gebied is erg zorgelijk omdat door de ontoereikende en soms onbereikbare gezondheidszorg, verwacht wordt dat het aantal besmettingen fors zal toenemen’

De stichting doet een hernieuwde oproep geld te doneren om voedselpakketten samen te kunnen stellen. ‘Een dergelijk pakket kost ongeveer 60 euro en is voor een gezin genoeg voor een paar weken.’

Eventuele giften kunnen worden gedoneerd op NL04 TRIO 0391079328 o.v.v. Voedselhulp.

Meer info op de website: manoamanodomrep.nl