Staten & Stinzen: Langs lindelaan naar Epema

Om de staten, stinzen, poortgebouwen, stadshuizen en buitenplaatsen meer bekendheid te geven, wordt de komende weken in het Bolswards Nieuwsblad en op deze site steeds een object in de regio uitgelicht en beschreven door Peter Nieuwenhuijsen, secretaris van Staten en Stinzen.

Als ik met de auto aankom bij de parkeerplaats van Epemastate in Ysbrechtum, voelt er iets niet goed. Daarom besluit ik naar het begin van de oprijlaan te lopen. Bij weinig states in de provincie kun je zo statig schrijden naar de poort, langs zo’n lange lindelaan, in het voorjaar vrolijk van de stinzenplantjes. Zo kom je ook aan als je in het poortgebouw wilt verblijven: dat kan, want het is een heuse B&B, te boeken bij Van der Valk. De state zelf… het is goed om er eerst een helemaal omheen te lopen. De indruk die de voorgevel maakt, vervlakt dan een beetje en je krijgt meer een beeld van een grote 17e-eeuwse state. Over die voorgevel laten we Peter Karstkarel aan het woord:

“Epema kreeg buitengewoon decoratieve en plastische gevels in een mengstijl van historische stijlen, waar lange tijd weinig waardering voor geweest is, maar die, als kenmerkend voor de bouwtijd, thans wel weer op prijs wordt gesteld.” Met ‘thans’ bedoelt hij 1990, toen hij met Ronald Elward een boek over staten en stinzen schreef. Er is een tekening van Epemastate in 1723 bekend en het moet gezegd: in de gevel van 1895 is de oude gevel duidelijk te herkennen, maar er zijn vele versieringen toegevoegd. Grappig om te bedenken is dat de architect van de restauratie in 1895, Jurriaan Kok, zich een paar jaar later op de Jugendstil keramiek stortte! Hoe zou Epema eruitgezien hebben als Kok tóen aan het restaureren was gegaan?

In 1895 onderging de state zeker niet de eerste verandering. In de 16e eeuw stond hier een boerderij, in de 17e eeuw werd die uitgebouwd tot een edele state. Die werd vervolgens eerst steeds groter maar daarna ook weer kleiner: bijgebouwen kwamen en gingen. Op de tekening van 1723 zien we een behoorlijk groot complex. Lange tijd werd hier gewoond door Burmania’s, allen grietman van Wymbritseradiel. Na Sjuck Juckema van Burmania Rengers werd de naam van de familie Van Welderen Rengers. Via de barones Van Harinxma thoe Slooten kwam haar zoon jonkheer Tjalling van Eysinga er terecht, die hier kantoor houdt.

Lezers kunnen ook meedoen aan een prijsvraag. De hoofdprijs is een overnachting ter waarde van 200 euro in villa Boschoord bij Sint Nicolaasga van jonkheer Tjalling van Eysinga. Klik om mee te doen op deze link.