Burgemeester Jannewietske de Vries over veerkracht, verantwoordelijkheid en vertrouwen

Burgemeester Jannewietske de Vries blikt terug op de vier maanden dat het coronavirus in Nederland is en kijkt vooruit naar de zomerperiode die voor de deur staat. Mét versoepelde maatregelen. Een gesprek over veerkracht, verantwoordelijkheid en vertrouwen. En over de aantrekkelijkheid van Súdwest-Fryslân als vakantiebestemming. ,,De Route du Soleil loopt dit jaar van Zurich tot Stavoren."

,,Het is voor iedereen een intensieve periode geweest." Dit is de korte samenvatting van Jannewietske de Vries als ze kijkt naar de weken na eind februari als de eerste besmettingen van het coronavirus zijn vastgesteld in Noord-Brabant. ,,Het was niet de vraag óf, maar wanneer het virus hier zou komen. En zonder al precies te weten wat er op je afkomt, weet je meteen dat dit grote impact gaat hebben op je inwoners, je ondernemers, op ús mienskip.”

Omdat het virus in de beginperiode voornamelijk in het zuiden van Nederland huishoudt, heeft Súdwest-Fryslân tijd om zich voor te bereiden.,,We hebben het hier goed kunnen managen met elkaar. De gemeentelijke crisisorganisatie was snel in de lucht. Vanaf het begin was er een goede samenwerking, zowel binnen het college als de ambtelijke organisatie en Veiligheidsregio Fryslân. Het was mooi om te zien dat alle betrokkenen enorm snel ingespeeld hebben op de veranderende omstandigheden."

De landelijke maatregelen, bekendgemaakt via de persconferenties van Rutte en andere leden van het kabinet, kregen hun plek in de noodverordening van de Veiligheidsregio’s. Of, zoals De Vries zegt: ,,Het is een nationale operatie die we regionaal uitvoeren.”

Eerste positieve test

Op 12 maart volgt de eerste positieve test in Súdwest-Fryslân. ,,Dat was ook de dag dat Den Haag bijeenkomsten van meer dan honderd personen verbood en Nederlanders opriep om zoveel mogelijk vanuit huis te werken. Dan komt het ineens dichtbij.” Ook als in de dagen er na de scholen sluiten, de horeca op slot gaat en bewoners van verzorgingshuizen geen bezoek meer mogen ontvangen. ,,Dat grijpt enorm in. Je gaat mensen in hun vrijheden beperken."

Ze vervolgt: ,,In week één was het vooral erg schrikken, maar in de tweede week zag je al aanpassingen. Mensen gingen thuiswerken en het begrip thuisonderwijs deed zijn intrede. Als ik die veranderingen moet typeren dan zie je dat er een enorme veerkracht en flexibiliteit is getoond. We hebben gezien dat we ons samen verantwoordelijk voelden en ons ook zo hebben gedragen en de we vertrouwen hebben gehouden.”

De drie v’s: veerkracht, verantwoordelijkheid en vertrouwen. Het zijn woorden die De Vries een aantal keer herhaalt. Want: ,,Het zijn begrippen die op Súdwest van toepassing zijn.”

Na de schrik volgt het volhouden. Het begrip ‘anderhalvemetersamenleving’ wordt min of meer gemeengoed. Dus ook hier. ,,Je doet het met elkaar ergens voor: de kwetsbare mensen beschermen”, aldus De Vries.

Ze is daarbij trots op de jongeren in de gemeente. Voor hen is het ook een beproeving geweest. Scholen gingen dicht, verenigingen werden tijdelijk gesloten en sporten mocht niet meer. ,,De jeugd had het lastig. Ze wisten niet goed wat ze nu wel en niet mochten doen. Ze hebben zich verantwoordelijk gedragen en we hebben weinig incidenten gehad. Het is fijn dat de jeugd per 1 juli opnieuw meer ruimte krijgt wanneer de anderhalvemeterregel tot 18 jaar vervalt.”

Súdwest-Fryslân sloot aan bij de landelijke campagne ‘slimmer chillen’ en zette een klussendienst op, met karweitjes die jongeren konden klaren. ,,Daarnaast stonden de jongerenwerkers van onze partner Sociaal Collectief in nauw contact met de jeugd door dichtbij in de buurt aanwezig te zijn.”

Verdriet

Uiteraard voelt ze ook het verdriet. ,,Mijn rol is ook die van burgermoeder. Dan krijg je de persoonlijke verhalen mee. Hoezeer de besmettingen en alle maatregelen ingrijpen. Natuurlijk in eerste instantie bij families die met een besmetting te maken kregen, maar ook de mensen die in de zorg werken hadden het moeilijk. Ik ben bij het Wumkeshûs geweest om medewerkers een hart onder de riem te steken en was onder de indruk van hun inzet, veerkracht en betrokkenheid bij de bewoners.”

In de tweede week van mei is er een corona-uitbraak in het asielzoekerscentrum in Sneek. 22 bewoners blijken besmet te zijn; de grootste uitbraak in de gemeente. De deuren van het centrum gaan op slot en alle bewoners - zo’n 450- worden getest. Dat er slechts zes positieve uitslagen bijkomen, noemt De Vries een opluchting.

,,Dat heeft uiteindelijk goed uitgepakt. Je werkt met verschillende scenario’s en deze uitkomst was het minst slecht. Ik hield mijn hart vast. Stel dat het veel breder was verspreid binnen het azc, dan had je een hele andere situatie gehad.”

Nu gingen ‘slechts’ de 28 positief geteste bewoners en hun families naar een noodopvang. ,,Dat we zo snel hebben ingegrepen, heeft effect gehad. Maar het is zwaar geweest voor de bewoners en de families die het betrof. Zij hebben al een hele geschiedenis.”

In deze situatie was er veel contact met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Zij zijn verantwoordelijk voor wat er in het centrum gebeurt. Er werd nauw samengewerkt met de GGD, en ook met ‘Moeke Nel’- Nel Veldman, voorzitter van wijkplatform Noorderhoek. ,,Zij was voor mij de thermometer in de buurt. We hebben elkaar regelmatig gesproken. Het is belangrijk om te weten hoe het leeft in de buurt. Dan kunnen we de goede dingen doen."

Zo is het voortdurend schakelen. Brandjes blussen. Temperatuur meten. Crises managen. Het verklaart ook het woord ‘intensief’, gevraagd naar een omschrijving van deze periode. ,,Dit hebben we in Nederland nog niet eerder meegemaakt. Je handelt en je weet niet wat er morgen gebeurt.”

Ondernemers

En dan de sociaal-economische schade. Een ander soort pijn. ,,Sommige bedrijven gaan het niet redden en banen gaan verloren. Dat raakt zoveel inwoners en gezinnen. De wethouders en ik hebben regelmatig gesproken met brancheorganisaties en ondernemers zelf om te horen wat er speelt en hoe we de bedrijven kunnen ondersteunen. We hebben samen de verantwoordelijkheid om de economie draaiende te houden. Doen wat er kan binnen de beperkingen. Dan komt het ook aan op creativiteit en ondernemerschap."

Daar waar mogelijk ondersteunt Súdwest-Fryslân. Dat geldt bijvoorbeeld voor de terrassen, die tijdelijk vergroot mogen worden. ,,Horecaondernemers mogen gebruik maken van onze publiekelijke ruimte, daar waar het kan. We doen daarbij een beroep op de ondernemers om dat op een redelijke manier met elkaar in te vullen. Zo worden onze steden en dorpen weer levendig. Daar hebben we allemaal belang bij. Echt een compliment hoe ze dat met elkaar hebben opgepakt.”

Daarmee praat De Vries langzaam richting de periode waar we nu inzitten, met de daarbij gepaarde versoepeling van de maatregelen. ,,De verruiming per 1 juli is prachtig en een compliment aan iedereen die zich verantwoordelijk heeft gedragen. We kunnen daar deze zomer van genieten, maar wel met het gezonde verstand voorop, want het virus is niet weg”, benadrukt ze.

Naast versoepeling zoekt De Vries ook naar versimpeling van de maatregelen. ,,Het is best lastig om steeds uit te leggen waarom het ene wel mag en het andere niet. Mensen hebben behoefte aan duidelijkheid.”

De basisregels blijven. ,,Zo blijft de anderhalve meter afstand, net zoals de hygiënemaatregelen en dat je bij klachten thuisblijft. Ik roep de mensen op om zich hieraan te houden, net zoals het vermijden van drukte en in het openbaar vervoer zoveel mogelijk reizen buiten de spits. Die maatregelen zijn er niet voor niets.”

Over haar eigen gemeente: ,,Het gaat hier goed. We hebben weinig besmettingen. En dat moeten we vooral zo houden. We moeten dit volhouden. Het is echt een voordeel dat in Súdwest-Fryslân voldoende ruimte is.”

Pinksteren en Hemelvaart toonden al aan dat er volop plaats is voor recreatie binnen de gemeente. ,,Het was druk, maar beheersbaar. De mensen hebben zich over het algemeen goed gedragen. En dat was best even spannend”, geeft De Vries toe. ,,We waren benieuwd hoe het zou gaan. Afhankelijk daarvan kun je de volgende stappen zetten."

Zomermaanden

Daarom kijkt ze optimistisch naar de zomermaanden. ,,Ik zie het als kans dat mensen Súdwest-Fryslân gaan ontdekken. De Route du Soleil loopt dit jaar van Zurich tot Stavoren”, schetst ze. ,,De prachtige landschappen, de cultuur, de zes steden -allemaal parels. Je kunt hier varen, fietsen, wandelen, kitesurfen, shoppen en terrasjes verkennen. Het is een heel aantrekkelijk en divers gebied. Daar ligt een mooie kans: als we de mensen gastvrij en op een veilige manier ontvangen, komen ze volgend jaar terug. En misschien willen ze hier wel komen wonen; we hebben goede verbindingen, ook digitaal. Deze zomer kunnen we onszelf echt in de etalage zetten.”

De Vries hoopt op een lange nazomer, zodat de economie de kans krijgt om weer op te veren. ,,We zetten ons de komende tijd maximaal in voor sociaal-economisch herstel en willen de getoonde creativiteit van de samenleving optimaal benutten. En dat is een taak voor ons allemaal. Mensen, zorg voor onze lokale ondernemers”, geeft ze daarom als boodschap mee. ,,Koop lokaal. Zoek het geluk om de hoek. Het is hier. Waardeer dat. Daarmee houden we Súdwest-Fryslân leefbaar en vitaal.”