Terugblik op die andere Elfstedentocht die niet doorging

BOLSWARD Voor de tweede keer in de geschiedenis -oorlogsjaren uitgezonderd- gaat de Fietselfstedentocht niet door en blijft het stil in de stad op Pinkstermaandag. Ditmaal gooit de coronacrisis roet in het eten, in 2001 was het mond- en klauwzeervirus de boosdoener. Een terugblik op de eerste editie die nooit doorging.

,,Het was ongeveer in dezelfde tijd als nu”, weet Wytze Franzen nog. Hij is destijds secretaris en vormt samen met Ane Norder (voorzitter) en Koop Toering (penningmeester) het bestuur.

,,De uitbraak was in eerste instantie elders in het land, maar je vraagt je wel af: komt het hier ook? Uiteindelijk was er in het begin van 2001 een uitbraak in het noordoosten van Friesland. Dan zie je de impact. Op dat moment vroegen we ons af: wat voor gevolgen kan dat voor ons hebben?”

Langzaam komt er twijfel over het doorzetten van Frieslands bekendste fietstocht. Contacten met de gemeentes en provincie worden aangezwengeld en ook binnen het bestuur passeren verschillende scenario’s de revue.

Afgelasting blijkt de uitkomst. Franzen: ,,Uiteindelijk hebben we de hand in eigen boezem gestoken. We hebben met de andere organisaties als de step-, wandel-, en tractorelfstedentocht de koppen bij elkaar gestoken en zelf onze verantwoordelijkheid gepakt.”

Het is dan voor het eerst dat de Fietselfstedentocht niet doorgaat. ,,Dat was heel erg slikken”, verwoordt Franzen het gevoel. ,,We waren toen al verder met de organisatie. Alle startkaarten waren al ingepakt; alles was klaar. Maar uiteindelijk hebben we alles weggegooid. Ik kan mij nog herinneren dat er een aantal archiefcontainers kwam waar alles in ging. Zonde..”

De deelnemers worden vervolgens op de hoogte gesteld van het besluit. ,,Dat ging toen even anders”, vertelt het oud-bestuurslid met een lach. ,,We hebben een schrijven de deur uitgedaan en via de pers werd het goed opgepakt. Tegenwoordig gaat het veel sneller, met alle sociale media. Dan bereik je mensen direct.”

Wat wel meteen duidelijk is voor het bestuur: de inschrijving blijft staan. ,,De kaart was een jaar later ook geldig.”

Hoe moeilijk de beslissing ook is, de organisatie krijgt destijds wel de complimenten voor hun daadkracht. ,,Met name van een aantal burgemeester vanuit de noordoosthoek. Die vonden het een fantastisch, meelevend idee.”

Want op verschillende gemeentehuizen heerst het dilemma: verbieden of hopen op de medewerking van de organisaties. Dat laatste blijkt het geval. ,,Daar hebben ze ons voor bedankt.” Die complimenten sterken Franzen en zijn medebestuurders in hun besluit. ,,De crisis was al voorbij, maar de angstgevoelens nog niet. Dat aspect was voor ons belangrijk: we wilden geen angst kweken.”

De afgelasting wordt niet door iedereen even goed geaccepteerd. ,,Zeker niet iedere deelnemer was het er mee eens. Er is toch door een aantal gefietst. Dat zul je dit jaar ook zien”, voorspelt Franzen. ,,Als ze het binnen de RIVM-normen doen kun je het ook niet afkeuren. Fietsen is prima, maar houd afstand”, geeft hij als waarschuwing mee.

En hij kan het weten. Franzen heeft als bestuurslid vanaf 1972 veertig jaar meegedraaid. ,,En nu doe ik op de achtergrond nog wat vrijwilligerswerk”, klinkt het bescheiden. ,,En nu maken we het weer mee. Het is een triest verhaal voor de organisatie, maar niet alleen voor de Elfstedentocht. Ook voor evenementen als Heamiel en Bolletongersdei.”

Voor Wytze Franzen wordt het echter toch een speciale dag. Op Pinkstermaandag is het vijftig jaar geleden dat hij in het huwelijksbootje stapte met zijn vrouw Hedwich. ,,De viering is uitgesteld, maar het wordt hoe dan ook een mooie dag.”

Yme Gietema.