Fokdei in Sint Nyk en Blauwhuis: ‘Ik soe der sels in trouwerij foar ôfsizze’

BLAUWHUIS / SINT NICOLAASGA De Fokdei van Fokferiening It Fryske Hynder is voor fokkers van Friese paarden een graadmeter of ze met hun fokbeleid op het juiste spoor zitten. Ze zien wat andere fokkers aanbieden, kletsen even bij en genieten in Blauwhuis van het showprogramma met Friezen in de hoofdrol. ,,Ik soe der sels in trouwerij foar ôfsizze’’, zegt fokker Gerben de Vries met een - heel - brede glimlach.

Het fokken van paarden is een zoektocht van de fokker om de beste eigenschappen van zijn merrie en een hengst samen te brengen in een veulen. Op de Fokdei wordt duidelijk of hij de juiste keuze heeft gemaakt, want daar worden de veulens van dit jaar door de jury beoordeeld. Daarnaast zijn er rubrieken voor merries van één, twee, drie jaar en ouder. De waardering gaat in de vorm van een eerste, tweede, of derde premie.

Vanwege het groot aantal aanmeldingen is de Fokdei verdeeld over twee dagen en twee locaties. In Sint Nicolaasga is donderdag 22 augustus de voorkeuring, in Blauwhuis zijn zaterdag 24 augustus na de keuringsrubrieken nog kampioenskeuringen en een showprogramma.

Fokdagkampioen

Vorig jaar was de merrie Wilhelmina van Hylpen van Gerben de Vries en zijn partner Klaske-Dite Faber uit Hindeloopen fokdagkampioen in Blauwhuis. De hoogste eer die op deze dag is te behalen, een titel ook die telt in het wereldje van de fokkers. De Hindelooper nam tien jaar geleden Stâl fan Hylpen over van zijn vader Jos. ,,Wy fokke al sa’n 35 jier mei ien laach. We bringe se yn it foarste plak nei de Fokdei foar de primearing. As in foalle in 1ste preemje krijt, witte je dat je goed op wei binne.’’

Als fokker van de goedgekeurde hengst Eise 489 en de verkiezing tot Fokker van het Jaar in 2015 hoeft hij daar overigens niet echt aan te twijfelen. Een beetje geluk hebben maar vooral kennis zijn belangrijk: ,,Jo moatte je eigen hynders hiel goed kenne, mar ek in soad sjen, lêze en lústerje. Nee, fokken is geen gokken!’’

De Fokdei omschrijft hij als een gezellige ‘famyljekeuring’ met paarden van zeer hoge kwaliteit. ,,Wy wolle it foar gjin goud misse.’’

Cultuur

Voor Gert van Dijkhuizen en zijn partner Margriet Griffioen van Stâl fan Wettersicht in Oosterzee is de Fokdei behalve een ijkpunt ook cultuurhistorische gezien van grote waarde. ,,Het moet daarom ook in deze vorm blijven bestaan: in Blauwhuis, op gras, in regen en wind, of bloedheet, met de toren op de achtergrond. Niet op zand of in een manege. Dan maar nat, koud en glad. Dat kunnen die Friezen hebben.’’

Dit jaar komt hij onder meer met een volle zus van de dekhengst Tymen 503 die bij hem op stal het levenslicht zag. Daarnaast heeft hij nog twee 3-jarige merries opgegeven. ,,We zien wel of het wat wordt. We zullen ze heel scherp voorstellen, maar we zijn altijd afhankelijk van de vorm van de dag en van de bolhoeden.’’

De fokdag is dit jaar voor hem extra interessant omdat de eerste lichting veulens van Tymen 503 in de ring verschijnt. Behalve het karakter – ‘het paard kan nog zo’n plaatje zijn, met een loeder kom je niet ver’ – zijn de prestaties in de sport voor de Dijkhuizens erg belangrijk. ,,In de tuigerij en onder het zadel moeten paarden laten zien of ze willen werken, snel kunnen schakelen en kunnen verruimen.’’

Bij de keuze van een hengst laten hij en partner Margriet alle facetten meewegen, maar met name het achterbeengebruik is belangrijk. ,,Met een sterk achterbeen kan een paard de voorhand laten rijzen. In Opmeer kreeg ik laatst kippenvel van de hengst Eise. Die steeg bijna op, legde z’n hoofd bij onze Lieve Heer op tafel. Fantastisch! Zo’n paard heeft het wow-gevoel, net als Jasper. Als je dat opschrijft, weten mensen wel wat ik bedoel.’’

De hengstenkeuze in Huize Dijkhuizen leidt zo nu en dan tot stevige discussies. ,,Nee, geen ruzie, maar het wordt soms wel heel laat... En dan nog, een veelbelovende combinatie is geen garantie op succes. Het bloed moet pakken, zeggen we dan.’’

Must’

St. Nyk en Blauwhuis zijn voor fokker Minne Schiphof uit Berltsum een ‘must’. Hij kocht de merrie Quincy H. als 10-jarige. Inmiddels is de stammoeder van zijn fokkerij 22 jaar en staat de vijfde generatie nakomelingen in de wei.

In 2015 had hij met Mena fan Berltsum een topdag toen de merrie met het lint van het dagkampioenschap door de ring daverde. ,,Yn Blauhûs komme in hiel soad hynders. De konkurrinsje is grut. Guon fokkers geane der dêrom net hinne. Ik fyn it krekt in foardiel, want as je hynder it hjir goed docht, dan hawwe je ek echt in bêsten ien.’’

Het exterieur van een paard telt bij hem zwaar mee. Met name buitenlandse kopers kijken vooral naar het uiterlijk: een mooi hoofd, goede verhoudingen en veel behang, daar vallen ze voor. ,,As se kieze kinne tusken in prachtich hynder dat in bytsje minder goed beweecht, en in hynder dat super rint mar in rare kop hat, dan kieze se foar it earste bist.’’

De keuring in St. Nicolaasga bij Manege De Oorsprong is donderdagmorgen 22 augustus en begint om 8.30 uur. In Blauwhuis beginnen de keuringen zaterdag 24 augustus op het terrein bij café De Freonskip eveneens om 8.30 uur, met vanaf 13.00 uur de kampioenskeuringen. Van 15.00 tot 17.00 zijn er tuig- en zadelrubrieken in een showprogramma. Na afloop is er live-muziek in de tent. De toegang is gratis.