Milan Grijmans doneert nier aan man Fer: ‘Je geeft iemand zijn leven terug’

BOLSWARD Met het doneren van een nier gaf Milan Grijmans haar man Fer ,,zijn leven terug”. Ze wil meer aandacht voor orgaandonatie. Want het is heel goed mogelijk om met één nier te leven, zo stelt ze.

De twee zijn alweer ‘gewoon’ aan het werk in hun advocatenkantoor aan de Jongemastraat in Bolsward. Oké, hij heeft in het begin nog een los zittende broek aan (,,anders scheuren de hechtingen open”) en zij zet de verwarming hoger in een toch al warme kamer (,,in het begin heb ik het vaak koud”), maar verder is het business as usual.

Ruim een maand geleden lagen beiden op de operatiekamer in het Radboudumc in Nijmegen. Klaar voor de transplantatie. ,,Die is heel soepel verlopen”, zegt Fer nuchter.

Er gaat echter een heel traject aan vooraf. De advocaat is geboren met een nierziekte en twee maanden na zijn geboorte wordt al een nier verwijderd. ,,Dat is heel lang goed gegaan. Tot vijf jaar geleden”, vertelt zijn echtgenoot. Het overgebleven orgaan begint dan ook te haperen en dus wordt al rekening gehouden met een transplantatie. Het alternatief -dialyse- geniet bepaald niet de voorkeur. ,,Vorig jaar februari zijn we het transplantatietraject ingegaan”, schetst Milan. ,,Dat duurt normaal gesproken anderhalf tot twee jaar.”

Na verschillende onderzoeken wordt duidelijk dat de nier van Milan ‘matcht’ en dus in het lichaam van Fer geplaatst kan worden. Zijn eigen, overgebleven nier functioneert op dat moment nog maar voor 10 procent. ,,De arts was verbaasd dat ik nog gewoon doorwerkte”, duidt hij de noodzaak.

De operatie en het overzetten zijn daarna bijna een formaliteit, zo doen beiden het voorkomen. Milan wil meer aandacht voor orgaandonatie door levende donoren. ,,Mensen hebben een bepaald beeld van zo’n traject, maar dat is onterecht”, meent ze. ,,De angst moet weg”, vult Fer aan. ,,Ik heb 55 jaar met één nier geleefd.”

,,De kans dat je naar huis rijdt en verongelukt is groter dan dat je hier aan overlijdt. Er is veel onwetendheid over doneren bij leven. Je kunt heel makkelijk een nier missen. Als je gezond bent, kun je even goed met één nier leven als met twee.”

De dankbaarheid valt in haar ogen af te lezen. ,,Je geeft mensen echt hun leven terug”, zegt ze geëmotioneerd. Ze hoopt daarom ook dat meer mensen haar voorbeeld zullen volgen. Meer bekendheid, minder scepsis. Want dat merkt ze ook in haar directe omgeving. Kun je wel werken? Sporten? Normaal leven? Zulke vragen krijgt ze op zich afgevuurd. Onterecht, zo vindt ze. ,,Geven is heel goed mogelijk.”

,,Wat zou ik kunnen doen?”, vraagt ze zichzelf af. ,,Wie weet dat ‘t dan gemakkelijk wordt om ‘ja’ te zeggen”, is haar stiekeme hoop. ,,Maar”, zo weet ze ook ,,er is weinig bekend. Het zijn veel losse flodders. Ik heb beeldmateriaal van het hele traject. Van a tot z. Dat wil ik binnenkort de ether ingooien. Niet voor mezelf, maar om te laten zien wat het is. Je hoeft er weinig voor te doen, zo hebben wij ervaren.”

Een ander praktisch doel is haar deelname aan de Nacht van Bart op 6 juli. 10 Kilometer hardlopen. ,,Ik wil laten zien dat je binnen drie maanden je eigen leven weer terug kunt hebben.”

Want de transplantatie heeft wel degelijk impact. ,,De overgebleven nier werkt eerst maar op 67 procent. Die moet echt z’n best doen. Dat kost tijd. In het begin leek het steeds alsof ik 10 kilometer te hard had gelopen, maar dat herstelt zich.”

Fer bespeurt daarentegen alleen maar positieve effecten bij zichzelf. ,,Ik heb meer energie. Dat merk ik direct. Vroeger viel ik om acht uur ‘s avonds nog wel eens in slaap, nu niet meer.”

Ook de kleur in zijn gezicht is terug. ,,Een paar maanden terug was je zo grijs als die muur”, grapt zijn vrouw.

Yme Gietema.