Erfgoed Exmorra ‘weer thuis’, poppenhuizen op centrale plek terug in dorp

EXMORRA - Een stukje erfgoed van Exmorra is weer thuis. De poppenhuizen van stichting De Spintol zijn sinds dit jaar weer te bewonderen op een centrale plek in het dorp. Door de inzet van vrijwilligers kon een enkele reis naar de vuilstort voorkomen worden.

,,Je ziet steeds meer dingen, hè?”, merkt vrijwilliger Gerard van de Hel op. Hij heeft gelijk. Staand in een tot poppenhuis omgebouwde ruimte in Exmorra valt de precisie van de de samenstellers op.

,,Kijk, dit is de kroeg”, wijst hij naar het eerste gedeelte. Het biljart ligt er strak bij, de heren die er omheen staan lijken klaar voor een potje ‘tien over rood’. De kastelein observeert het geheel van achter de bar.

Het is één van de vier vertrekken die in elkaar over lopen. Iets verderop wordt vakkundig theegeleut. Ook hier zijn de details bewonderenswaardig. Het serviesgoed in de kast tot het schilderwerk op de borden: monnikenwerk waarbij een vaste hand vereist is.

De oorsprong van de mini-residenties ligt ruim dertig jaar geleden, als de stichting ‘De Kaei ta Nocht’ wordt opgericht. De leden runnen het kunstnijverheidswinkeltje De Spintol in het dorp. ,,In de achterkamer hielden we ieder jaar een expositie van iemands hobby”, legt Henriëtte van de Hel -de vrouw van Gerard- uit. ,,Op een gegeven moment hadden we zo veel gehad dat we dachten: wat doen we volgend jaar?” Daar ontstaat het plan om iets met alle leden te maken. Het idee van de poppenhuizen is geboren en valt in 19887 samen met het tienjarig bestaan van de stichting.

De hobbyisten gaan thuis aan de slag, ieder met een eigen specialisatie. Zelf weeft ze veel, maar er zijn ook houtbewerkers, pottenbakkers en poppenmakers. Om maar iets te noemen. ,,Eens in de drie weken kwamen we samen om te laten zien wat we gemaakt hadden”, vertelt Henriëtte. ,,Dan hadden we allemaal een tas op schoot. Wat zou er in zitten?” Verbaasde blikken volgden vaak. ,,Heb jij dat gemaakt? Wat mooi”, herinnert ze zich een veelgehoorde reactie.

Tot 2012 zijn de kunstwerkjes te bewonderen in de winkel aan de Dorpsstraat, maar als De Spintol de deuren moet sluiten, vertrekken ook de poppenhuizen. Een andere locatie in het dorp is niet te vinden, maar het Museum voor Kerkelijke Kunst in Workum blijkt geïnteresseerd en neemt de inboedel in bruikleen over. Als ook dit museum dichtgaat, begint de zoektocht weer opnieuw. Er dreigt zelfs een enkeltje vuilstort voor de poppenhuizen en haar bewoners. Dat gaat te ver. Een nieuwe stichting -die de logische naam De Spintol Poppenhuizen krijgt- wordt in het leven geroepen en maakt zich hard voor voortzetting.

Na een jaar in de opslag, wordt een nieuwe plek gevonden in het hart van het dorp. In verzamelgebouw De Golle, om precies te zijn. Gratis toegankelijk. ,,Ze zijn weer thuisgekomen”, meent Tine Piersma die onderdeel uitmaakt van de reddingsploeg. ,,Het is een erfstuk van Exmorra. Sommigen die meegewerkt hebben leven niet meer.”

Voor startkapitaal -er moet een ruimte gehuurd worden en er zijn restauratiekosten- gooit de nieuwbakken stichting verschillende lijntjes uit. Met subsidie van het Iepen Mienskipsfûns kunnen de plannen doorgaan. Het is één van de geldschieters, maar ook vanuit het dorp komt hulp in vele vormen. En dus is een officiële opening op zijn plaats, zo is de gedachte. Die festiviteiten zijn komende zaterdag. Met, jawel, een poppeslok.

Yme Gietema.