Familie Horjus neemt na 113 jaar afscheid van de ‘Koopmanswelvaart’

BOLSWARD

Helemaal droog hield Rein Horjus uit Ede het niet woensdagmiddag na het ondertekenen van de overdrachtsovereenkomst van het beurtschip ‘Koopmanswelvaart’.

,,Het schip maakte 113 jaar deel uit van de familie. Dit doet me wel wat”, reageerde Horjus emotioneel na de overdracht aan de Stichting Koopmanswelvaart te Bolsward.

,,Ik heb zoveel beleefd met dit schip, dat deze emotie had ik wel verwacht”, vertelde Horjus, die in 1989 het schip vanuit Bolsward meenam naar de jachthaven in Wageningen. ,,Negen jaar ben ik aan het restaureren geweest, het schip moest flink opgeknapt worden.” Toen de restauratie eenmaal afgerond was, gingen Rein en echtgenote Tineke zomers met het schip op vakantie. ,,We zijn een paar keer met het schip in Parijs geweest, voeren dwars door België, maar zochten ook de mooie plekken in Nederland op.”

Eenmaal met pensioen verbleef het echtpaar Horjus zomers zelfs drie maanden op het beurtschip. ,,We zwierven in drie maanden door heel Nederland, maar het liefst lagen we in de opvaart naar Eemswoude. Een prachtig plekje en dan op de fiets naar Bolsward.”

De‘Koopmanswelvaart’ heeft een lange geschiedenis achter de rug. Die begon in 1881, toen Sikke Horjus met een houten scheepje een beurtdienst vanuit Workum, later vanuit Bolsward, op Groningen, begon. Dat houten scheepje werd in 1905 vervangen door het huidige stalen schip, gebouwd op de scheepswerf van de Gebr. Zwolsman in Makkum. Sikke Horjus verhuisde in 1911 van Workum naar Bolsward.

De zonen van Sikke, Rein en Dirk namen de beurtvaart op Groningen over in maart 1920. In 1934 stapte Dirk Horjus uit de zaak en ging Rein alleen verder. In 1947 droeg deze het bedrijf over aan zijn zoon Pieter. Het schip werd in 1985, bij het beëindigen van de beurtdienst, die toen al enkele jaren per vrachtauto werd uitgevoerd, overgedragen aan Rein, de oudste zoon van Pieter.

,,In 2014 bleek dat er onder mijn dochters en overige familieleden geen belangstelling was om het schip over te nemen. Een oud gebruik is dan dat je een bos stro in de mast hangt. Een teken dat het schip te koop is. Dat leverde niets op, ook een ‘te koop-briefje’ leidde niet tot de verkoop.”

Nadat het beurtschip in de winter van 2017/2018 in het haventje in Allingawier had gelegen, haalde Rein het schip dit voorjaar uit het haventje naast de museumboerderij. Intussen had Rein Horjus contact gekregen met de stichting Bolswards Historie en tijdens de overdracht van het archief, kwam ook de toekomst van het schip ter sprake. Het leidde er toe dat in Bolsward de stichting Koopmanswelvaart werd opgericht.

Via de bemiddeling van Bolswards Historie en bijdragen van Stichting Het Weeshuis, Hendrick Nannes en Catrijn Epes-Stichting, Stichting Sint Anthony Gasthuis en de Stichting Fonds Bolsward-Dronrijp 1993 kon de nieuwe stichting het beurtschip van de familie Horjus aanschaffen.

De officiële overdracht van de familie Horjus aan het bestuur van de stichting Koopmanswelvaart vond plaats op 7 november ten overstaan van notaris mr. Roelof Edwin Troost in Bolsward. ,, De Koopmanswelvaart is van eigenaar gewisseld, Bolsward is een varend erfgoed/monument rijker”, was de reactie in het notariskantoor.

Tijdelijk heeft de ‘Koopmanswelvaart’ een plek gevonden aan de kade van ‘Het Houtstek’ van Van der Werf Bouwstoffen. De stichting is nog in overleg met de gemeente voor een plek waar mogelijke passanten gemakkelijker op en af kunnen stappen.

De exploitatie van de Koopmanswelvaart is een volgend hoofdstuk, want na de aanschaf zullen er fantasie en creatieve ideeën nodig zijn om zoals dat heet: het schip in de vaart te houden.

,,Betrokkenheid van ieder die dit initiatief een warm hart toedraagt is zeer welkom: Word donateur en steun ons als vriend”, is de oproep van de stichting.

Belangstellenden, personen of bedrijven, die donateur willen worden kunnen zich aanmelden bij de secretaris, Jan Sangers, door een mail te sturen naar info@koopmanswelvaart.frl of te bellen: 06-53145716.