Wethouder Van Gent: ‘Maatwerk nodig voor kerken Súdwest-Fryslân’

REGIO

Súdwest-Fryslân is één van de zes proefgemeenten die hulp van het rijk krijgen bij het opstellen van een kerkenvisie. Het religieus gebruik van kerken neemt sterk af. Daarom wil de gemeente in kaart brengen welk hergebruik er mogelijk is.

Liefst 75 van de 89 steden en dorpen in Súdwest-Fryslân hebben één of meer kerken. Bij elkaar opgeteld zijn het er 160. ,,Dat is een enorm aantal. Er is geen gemeente in Nederland die meer kerken heeft”, zegt wethouder Stella van Gent van cultuur en erfgoed. Een flink aantal kerken in Súdwest-Fryslân is al eeuwen oud. De oudste dateren uit de 12de eeuw.

‘Gebouwen van betekenis’

Kerken zijn ‘gebouwen van betekenis’, zegt Van Gent. ,,Ze bepalen het beeld van een stad of dorp. En ze hebben lang een belangrijke rol gehad in de gemeenschap. Daardoor zijn ze veelal omgeven met emotie die de meesten willen koesteren, ook als men zelf geen kerkganger is.”

Nu het religieus gebruik van kerken afneemt door vergrijzing en ontkerkelijking wordt het voor kerkgenootschappen steeds lastiger om de onderhoudskosten van de gebouwen te dragen. Het gevolg is dat in heel Nederland enkele duizenden kerken niet of vrijwel niet meer gebruikt worden voor het doel waarvoor ze ooit zijn gebouwd.

Mooie voorbeelden

,,Dit gebeurt ook met de kerken in onze gemeente, naar schatting gaat het om enkele tientallen”, zegt Van Gent. ,,Maar dat betekent niet dat de gebouwen verloren gaan. We hebben in Súdwest-Fryslân al diverse mooie voorbeelden van hergebruik.” De wethouder noemt de kerk in Goënga, die nu in gebruik is voor culturele doeleinden. ,,Of het kerkje in Offingawier, dat nu een multifunctioneel centrum is, met zelfs mogelijkheden tot verhuur als werkplek of pop-up store.”

Nieuwe toekomst

De kerken van Dedgum en Scharnegoutum zijn nu of in de nabije toekomst in gebruik als bed & breakfast, terwijl de hervormde kerk in Easterwierrum is omgebouwd tot luxueus vakantieverblijf voor groepen. Een heel bijzondere bestemming kreeg de kerk in Poppenwier, waarin nu een firma huist die grafkisten maakt.

Belangrijk bij het opstellen van de kerkenvisie is de inbreng van de stads- en dorpsbewoners zelf, zegt Van Gent. ,,Op lokaal niveau moeten we met elkaar in gesprek. Eigenaren, gelovigen, omwonenden, de burgerlijke gemeente en erfgoedspecialisten wegen de verschillende belangen en maken dan keuzes. Het gaat om ‘maatwerk’ en ‘leefbaarheid’. Want een gemeenschap heeft plekken nodig waar mensen kunnen samenkomen, trouwen, rouwen, feesten en recreëren.”