Pontstel laat ´It Oerset´ na talloze tochtjes Gaastmeer-It Heidenskip met weemoed achter

GAASTMEER/IT HEIDENSKIP

De afgelopen negen jaar voeren Menno (75) en Marion (63) Sappé met veel plezier op en neer met het fietspontje in de Yntemasleat. Het even aimabele als markante pontstel verlaat ’It Oerset’ van Gaastmeer op 30 september. Met weemoed, maar het is mooi geweest. Ze vertrekken richting Amsterdam en hopen volgend jaar met hun drijvende huis, de luxe motor ‘Boppeslach’, een plaats te vinden in een van de grachten in Leeuwarden.

De pontschipper die niet snel om woorden verlegen zit, geeft het schoorvoetend toe; het wordt hem zo langzamerhand te zwaar. Net terug van de ’APK’ in het ziekenhuis in Sneek zegt hij: ,,Ik bin gelokkich noch sûn, mar ik wurd der net jonger op.” Van ’s morgens vroeg 7 uur, als hij de eerste scholieren overzet die vanaf It Heidenskip via Gaastmeer richting Sneek fietsen, tot ‘s avonds 20.00 uur. Het zijn me toch dagen. En ook na achten staan er vaak fietsers op het met kleurrijke bloemen aangeklede steiger bij ’It Oerset’.

,,Och Menno of Marion sille der wol wêze, sizze se dan.” Dat was meestal ook wel zo, maar om zichzelf een beetje te behoeden voor nog langere werkdagen, stapte het pontstel de laatste tijd voor het begin van het journaal steeds vaker zelf op de fiets. Even weg van de drukte. Want druk is het geworden. Bijvoorbeeld op een nazomerdag, als de stormachtige wind de rietkragen bijna plat op het water blaast, blijft het een komen en gaan van fietsers.

Hartje of dropje

,,Dat komt foaral troch de elektryske fytsen. As it reint is it wol wat rêstiger, mar de minsken op dy nije fytsen leitsje tsjinwurdich om hurde wyn.” En ze zien de Yntema-sleat, de brede vaart tussen Workum en het Heegermeer, al lang niet meer als lastig oponthoud. De overzet naast de boerderij van de familie Van Netten is een gezellige tussenstop geworden in de knooppuntenfietsroute door de weidse ’Oerpolder’ achter Gaastmeer.

Dat is de verdienste van de pontvaarders - hij met schipperspet, zij met Limburgs accent - die onder het gele tentje tot 1 oktober nog iedereen van oever tot oever brengt. Het kost een eurootje. Daarvoor krijgen de passanten een gemoedelijke overtocht en een gratis zoet hartje of een dropje cadeau. Dat begon negen jaar terug toen de familie Van Netten in de media bekend maakte dat ze door toenemende drukte van hun veehouderij de bediening van de pont er niet meer bij konden doen. Menno en Marion Sappé losten het probleem voor de gemeente op. Ze wilden de pont wel pachten. Met als voorwaarde dat hun 18 meter lange schip, dankzij windmolens en zonnepanelen een zelfvoorzienend drijvend huis, naast de pont kon liggen. Oud-schoorsteenveger Sappé werd bekend als markante havenmeester én ’heit fan de jeugd’ in Langweer. Dat deed hij 14 jaar lang met ziel en zaligheid. ,,Boartsjendewei, no en dan een kwinkslachje en betiten ek strang. Sa en net oars. Sa ha we it ek op de pont dien.”

,,It wie in útdaging foar my en Marion. Wy hienen net ferwachte dat wy njoggen jer op dizze pont steane soenen. Wy ha altyd besocht de minsken op ‘e pont wat losser te krijen. Wy woene se it gefoel jaan fan ’minsken, jimme steane hjir net yn ’e wacht-keamer fan de dokter’. Hjir op ’e pont is it in bytsje frijer yn de wurden. Op skik, witst wol. Flot oersette en in bytsje wille meitsje.”

Met veel liefde

Ze hebben het altijd met plezier gedaan. Als ware VVV-ambassadeurs. Met veel liefde ook, want per saldo verdienden ze niet meer dan zo’n 3 euro per uur. Hoe vaak ze heen en weer zijn geweest? Ze hebben geen idee. Nu komt er een eind aan. Het roer gaat weer om, zeggen de vanaf maandag ex-pontschippers die nog wel waarschuwen voor de toenemende drukte op de Yntemasleat.

,,Gelokkich ha wy nea ûngemakken hân, mar ik kin hast net útbliuwe. Der komme hyltiden mear (huur)skipkes”, zegt Menno. Hij koestert de charme van het pontje, maar in de fietsroute van Stavoren richting Sneek vice versa zou een tunneltje niet misstaan. Menno en Marion hebben inmiddels afscheid genomen van de meeste vaste pontklanten. De baas slikt nadat hij vlak daarvoor het echtpaar Van der Meer uit

Gaastmeer omhelsde. Hij valt zelfs even stil. ,,De triennen stean my soms al hiel tichteby. Emoasjes je...” Volgende week is er nog een informeel afscheid van de gemeente. Een opvolger is nog niet bekend.

Menno en Marion Sappé gooien 1 oktober de trossen los van hun woonschip. Ze laten de weidsheid van het platte Friese land tussen Gaastmeer en It Heidenskip voorlopig achter zich. Onderweg familie bezoekend zakken ze de komende weken af richting Amsterdam. ,,Marion komt út Maastricht. Menno, seit se; de stêd hat ien grut foardiel, want dêr brândt jûns altyd ljocht. Dêr kinne jo jûns sizze, wy geane noch even in blokje om. As jo hjir yn de Yntemafeart lizze, dogge jo dat net, want as de sinne ûnder giet sjogge jo hjir neat mear. It is donker. Dêr is wat mear ferdivedaasje. We komme flakby it skipfeartmuseum te lizzen. Dêrnei soe fantastysk wêze as wy takom jier mei ús skipke yn Ljouwert terjochte kinne. Ik hoopje dat se fine dat Menno dat wol ferstjinne hat.”


Auteur

Sjoerd Stiensma