COLUMN | Bolle werken

Bolsward

In de beleving van vele mensen uit Bolsward is een bolwerk een aarden wal die in het verleden eens werd opgeworpen ter verdediging van een stad. Ter verdediging namelijk tegen díe mensen, die van buitenaf haar inwoners dreigden te belagen.

In Bolsward is nog een restant van een dergelijke verdedigingswal aanwezig. Dit goed bewaard gebleven deel van de oude stadswal geeft een mooi cachet aan het silhouet van onze stad. Wanneer men onze stad althans vanuit het oosten binnenkomt. Over dat restant van die aarden wal is in Bolsward een fraai pad aangelegd. Een prominente rol dus voor dit zogenaamde ‘bolwerk’. ‘Zogenaamd’, omdat men zich de vraag moet stellen of de bovengenoemde interpretatie van het woord ‘bolwerk’ wel juist is. Want in de oude vestingstad Naarden wordt het woord ‘bolwerk' heel anders geïnterpreteerd. Namelijk als een ronde uitbouw van een vestingwal waarop indertijd de bewaking van de stadswal was gesitueerd. Dit in tegenstelling tot de halfronde uitbouw van de stadsmuur waarop de kanonnen ter verdediging van de stad werden geplaatst en die rondeel werd genoemd. De buitenkant van de bolwerken (bastions) deed de mensen in die tijd ongetwijfeld denken aan het bijwijlen bol opwaaiende zeil van vrachtschepen. Deze vrijwel geheel ronde uitbouwsels werden dus gewoonlijk ‘bolwerken’ genoemd. Het feit dat onze eigen stad zo goed moest worden verdedigd, wijst er op dat er hier toen niet alleen maar arme mensen woonden. In vergelijking met de mensen uit de omliggende contreien, waren de inwoners van Bolsward onmiskenbaar rijke luitjes.
Jelle Ybema.

Auteur

Redactie