INGEZONDEN | Een stukje plaatselijke onderwijsgeschiedenis

Bolsward

50 JAAR KATHOLIEK LAGER ONDERWIJS VOOR JONGENS EN MEISJES IN BOLSWARD.

Onderwijs heeft een even lange geschiedenis als de mensheid. Steeds heeft er kennisoverdracht plaats gevonden. Het heeft eeuwen geduurd voordat dat in een meer  gestructureerde vorm gebeurde in scholen. En ook die scholing heeft een lange geschiedenis. Het was 1 augustus 1966 dat in Bolsward een nieuwe fase aanbrak in het katholiek lager onderwijs. Na de  wet op het lager onderwijs van 1920 nam het bijzonder onderwijs (niet openbaar) sterk toe door de financiële gelijkstelling. Veel rooms katholieke scholen stonden onder leiding van religieuze  leerkrachten ( zusters, fraters en broeders). Men kenden jongens en meisjesscholen. Gemengde scholen kwamen weinig voor. Vanaf 1920 werden er veel protestante en katholieke scholen gebouwd, juist omdat tot dat moment de huisvesting vaak heel slecht was. Zo was dat ook in Bolsward. . Elders in de stad stond een katholieke school voor jongens en een katholieke school voor meisjes. Die konden worden vervangen door één grote school aan het Laag Bolwerk, no 23 en 24, De Sint Maria School en de Sint Antonius school. In de Bolswardsche Courant vaan 22 november 1922  lezen we: “Aan het Laag Bolwerk is verrezen een gebouw bestemd voor onderwijs aan katholieke kinderen dezer stad. Het maakt zulk een deftigen indruk , dat men het haast jammer moet vinden, dat het wat achteraf staat, echter die rustige omgeving  is voor de school zulk een groot voorrecht, dat men toch moet bekennen, dat het daar goed geplaatst is . “ Maar tijden veranderen.  Men vond  steeds meer dat aparte scholen voor jongens en meisjes uit de tijd waren. Maar beide scholen hadden meer dan genoeg leerlingen, ze zaten onder één dak, dus wat zou men beginnen. Toch kunnen bijzondere omstandigheden een proces versnellen. Op 7 april 1966 overleed geheel plotseling op 59 jarige leeftijd de heer  Jan Roelants, al vele jaren hoofd van de jongensschool. Er zou een nieuw hoofd moeten worden benoemd. De voorstanders van samenvoeging van jongens en meisjes in één school zagen nu hun kans. Dat het hoofd van de meisjesschool,  zuster Norberta, hoofd zou worden van de nieuw te vormen school was ondenkbaar. Op de landelijk overste van de zusters werd toen een beroep gedaan haar terug te trekken uit Bolsward en haar elders te benoemen. Daarop werd positief gereageerd. Zo werd zuster Norberta  hoofd van de school in Rotterdam en kon het schoolbestuur op zoek naar een nieuw hoofd voor de nieuw opgerichte school die op 1augustus zou moeten beginnen.  Het schoolbestuur heeft toen Meindert Krijnsen  die toen bijna 4 jaar onderwijzer was op de Antonius jongensschool benaderd voor deze functie en hij heeft daarmee ingestemd. Toen moest van 2 scholen 1 school worden gemaakt. Het personeel  was er wel, maar beide scholen waren  totaal verschillend, hadden voor elk vak andere methoden en de onderwijsopvattingen waren heel verschillend. Er moest overeenstemming komen welke methodes zouden worden gekozen. Er kon worden gestart met 535 leerlingen waarvoor 14 leerkrachten beschikbaar waren. Zo konden van alle klassen een parallelgroep worden gemaakt. Er werd besloten 3 eerste klassen te maken die dan ook alle drie gemengd zouden zijn. Het proces van het maken van gemengde groepen zou over de komende 6 jaren worden gespreid. Voorzichtigheid troef. Een speciaal probleem  was nog wel dat in klas 5 102 leerlingen zaten, 51 jongens en 51 meisjes. Voor deze klas 5 waren 3 leerkrachten beschikbaar. Daar was maar 1 oplossing voor: een jongensgroep, een meisjesgroep en een gemengde groep, alle 3 van 34 leerlingen. Dus in strijd met de afspraak om het mengen van de jongens en de meisjes over 6 jaar te spreiden, maar nood breekt wetten. Een bijzonderheid is nog dat de tegenwoordige directeur van de Sint Maartenschool, Age Huitema, toen een leerling was in deze eerste gemengde 5e  klas. Zo kon toch in harmonie het schooljaar worden gestart, konden de ouders worden ingelicht en kon de zware tussenmuur tussen beide scholen worden gesloopt. De samenvoeging liep zo harmonieus dat al het volgend schooljaar de hele schoolbevolking in gemengde klassen kwam te zitten. Men wist niet anders meer. De school ging verder onder de naam Katholieke Lagere school voor jongens en meisjes. Die is later gefuseerd met de Sint Jozefkleuterschool  tot Sint Maartenschool . Dat is weer een andere fusie. Dat is ook een ander verhaal. Meindert Krijnsen

Auteur

Redactie