Oud-Bolswarder schrijft Testament van de pers

Bolsward

OudBolswarder Klaas Salverda (56) brengt deze maand het Testament van de pers uit. Een boekwerk van liefst 608 pagina’s met meer dan 1.000 fragmenten uit de Nederlandse dagbladpers van de afgelopen veertig jaar.

Wie ook maar een stukje hiervan heeft meegemaakt, zal heel veel van zijn of haar eigen leven herkennen. Vooral tegen de achtergrond van uiteenlopende maatschappelijke ontwikkelingen. Van de grote vredesdemonstraties en de val van de Muur tot veranderingen in relaties en opvoeding. Van milieuvervuiling tot milieuaanpak. En van de komst van gastarbeiders tot en met de huidige vluchtelingenstromen, met alle spanningen die daarbij komen kijken. Toch ademt wat nu al het standaardwerk van de geschreven journalistiek wordt genoemd, een optimistische sfeer. ‘We zien dat de geschiedenis een heel sterk zelfherstellend vermogen heeft en een onvoorstelbare kracht om crises te boven te komen’, stelt Salverda vast. Hij komt daartoe op basis van het werk van 600 collegajournalisten, 13.000 knipsels met daarachter één miljoen pagina’s. Over zichzelf vertelt journalist Salverda in het boek: ‘Als kind al schreef ik alles op, in mijn agenda en uiteindelijk een kist vol schriften. Nu ik ouder ben en het Testament van de pers af heb, zou ik nog het liefst doorgaan door hier het beste uit te halen en dan het beste van het beste, waarna uiteindelijk maar één woord overblijft. Het enige dat ertoe doet. Zo houd ik erg van het woord dignity. Waardigheid. Zit ook iets van zelfrespect in. En van manieren over en weer.’ Opgegroeid in Bolsward De auteur groeide in Bolsward op en raakte al op jonge leeftijd sterk geïnteresseerd in het fenomeen krant. Op de CVO-school bracht hij – toen nog twee keer per week – het Bolswards Nieuwsblad rond. Salverda, die nog regelmatig zijn bijna 90-jarige moeder in Bolsward opzoekt, herkent nog steeds brievenbussen van toen: ‘De Bolswarder werd eerst nog in lood gezet. Ik zie al die indrukwekkende machines achter de boekhandel van AJ Osingazo weer voor me. En het loonzakje dat altijd bovenop de stapel kranten lag die je moest wegbrengen.’ Op het Jan Brugmancollege werd hij bijna vanzelfsprekend schoolkrantredacteur en op zijn zestiende begon hij bij de regionale pers in Friesland. Als scholier bezocht hij veelvuldig raadsvergaderingen in het Bolswarder stadhuis. Burgemeester Mulder, gemeentesecretaris Ziengs en toenmalige raadsleden als Stef de Haas en Annemarie Jorritsma, welke laatste het ook buiten Bolsward ver zou schoppen, staan hem nog levendig op het netvlies. Salverda studeerde aan de Universiteit van Amsterdam politicologie en massacommunicatie en ging vervolgens zelf de journalistiek in. Eerst als kernredacteur van het vakblad voor journalisten, later als regioverslaggever bij het Noordhollands Dagblad en vervolgens als Haags redacteur van genoemde krant bij de Gemeenschappelijke Pers Dienst. In 1998 vestigde hij zich als een van de eersten als ZZP’er. Salverda is gespecialiseerd in produkties op het vlak van openbaar bestuur, met name tussen Rijk en decentrale overheden. Hij had net zijn 25-jarig jubileum achter de schermen in de Tweede Kamer. Kranten gaven richting Aanleiding voor het boek is dat kranten, althans abonnementsbladen want voor de veelgelezen huis-aan-huisbladen ligt dat nog anders, hun langste tijd hebben gehad. Salverda: ‘Ik zeg het met weinig vreugde: Nog een paar jaar, misschien iets langer, en papieren kranten zijn curiositeiten.’ Hij vindt dat jammer, omdat het juist dágbladen waren die een eeuw lang aan minstens het halve land richting gaven. Net als politieke partijen, vakbonden en kerken. Salverda: ‘Natuurlijk zal het nog wel even duren voordat het laatste kranteverslag geschreven is. Maar door hun dalende oplagen bereiken kranten niet meer de letterlijk en figuurlijk kritische massa.’ Die ontwikkeling en het gelijktijdige enorme functieverlies zijn niet tegen te houden.De keerzijde of noem het uitdaging, aldus Salverda, is dat de publieke gedachte- en meningsvorming andere wegen zal moeten vinden. Voor de samenleving is dat een veel belangrijker vraagstuk dan waar kranten in eigen kring mee worstelen. Stenen als rustplaatsen ‘Eigenlijk is er aan niets anders behoefte dan aan grote, platte stenen in de rivier van de tijd met zijn daverende stroomversnellingen. Stenen als rustplaatsen bij het oversteken’, citeert Salverda oud-hoogleraar Public Relations Anne van der Meiden. Aan het eind van het Testament van de pers geeftSalverda aan waar naar zijn mening de oplossing schuilt voor de grote spanningen in het maatschappelijk verkeer. De auteur grijpt terug op hele oude woorden, maar dan wel in hedendaags Nederlands: ‘Blijf met je poten van andermans spullen af. Zie niet in elke vrouw die bedekt of onbedekt over straat loopt een gewillige prooi. En maak een ander niet dood.’ Dankzij de overzichtelijke lijnen kan het Testament van de pers mensen helpen ‘om de wereld om je heen een beetje te beheersen en je eigen geschiedenis beter te begrijpen’, aldus Salverda. Daarbij nodigt het boek uit om zelf verder te gaan met de inhoud. De auteur wil lezers nadrukkelijk uitnodigen met aanvullingen op het boek te komen en daarmee het verhaal vanuit de geschreven pers af te maken. Dat kan via de gelijknamige website www.testamentvandepers.nl ‘Testament van de pers is een boek voor de burger die voelt dat hij de greep op de samenleving verliest’ = = = Cover_Testament_van_de_pers Testament van de pers Uitgeverij Eburon Delft 608 pag’s in hardcover Prijs: 34,90 euro www.testamentvandepers.nl en in de betere boekhandel.

Auteur

Redactie